Przygotowanie ratowników medycznych do opieki położniczej poprzez symulację
Obszary o ograniczonym dostępie do opieki położniczej to regiony, w których nie są dostępne usługi położnicze świadczone przez szpitale, centra porodowe ani wykwalifikowanych specjalistów, takich jak położne.
Rosnąca liczba takich obszarów sprawia, że zespoły ratownictwa medycznego (ZRM) coraz częściej przejmują kluczową rolę w prowadzeniu porodów pozaszpitalnych. Obejmuje to zarówno interwencje związane z nieplanowanymi porodami podczas transportu, jak i wsparcie przy rosnącej liczbie porodów odbywających się w warunkach domowych. W związku z tym kompetencje w zakresie postępowania w sytuacjach położniczych są dziś ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
Podczas webinaru porozmawialiśmy o tym zagadnieniu z dwojgiem ekspertów w dziedzinie ratownictwa medycznego i symulacji: Poza murami szpitala: rozwijanie praktyki ratownictwa medycznego w opiece położniczej.
Melissa Lawlor, CNM, FNP, EMT
Midwives Untethered
Melissa Lawlor to innowacyjna i pełna pasji liderka środowiska straży pożarnej i ratownictwa medycznego, pełniąca funkcję zastępcy koordynatora ds. zdrowia i dobrostanu ratowników w hrabstwie Dutchess. Od ponad 30 lat działa jako wolontariuszka w straży pożarnej i ratownictwie medycznym. Jest również komisarzem straży pożarnej w Pleasant Valley oraz specjalistką ds. współpracy z ratownictwem medycznym. W swojej pracy łączy doświadczenie zdobyte w ratownictwie medycznym, położnictwie oraz medycynie rodzinnej. Melissa jest pionierką w zakresie kształcenia ustawicznego ratowników medycznych, opracowując nowoczesne programy edukacyjne oparte na aktualnych dowodach naukowych. Jej działalność obejmuje położnictwo i ginekologię, opiekę nad noworodkiem, pediatrię oraz zdrowie i dobrostan strażaków oraz personelu ratownictwa medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem wyzwań zdrowotnych kobiet służących w straży pożarnej.
Elizabeth Travis, DHSc, NRP
Laerdal Medical
Dr Elizabeth H. Travis, DHSc, NRP, MBA, jest ratowniczką medyczną, edukatorką i liderką ochrony zdrowia, zaangażowaną w rozwój opieki położniczej w warunkach przedszpitalnych. Jej praca doktorska koncentrowała się na poprawie wyników opieki położniczej na obszarach o ograniczonym dostępie do takich świadczeń poprzez szkolenie ratowników medycznych wzorowane na praktyce położniczej. Jako była oficer zespołu ratownictwa medycznego oraz edukatorka EMS szkoliła personel medyczny w zakresie wysokiej jakości RKO, opieki nad kobietą w okresie okołoporodowym oraz radzenia sobie ze stresem. Jej publikacje były prezentowane m.in. w „The JEMS Report” oraz podczas konferencji poświęconych ratownictwu medycznemu. Dr Travis zasiada w zarządach organizacji non-profit związanych z EMS, a także nadal prowadzi działalność kliniczną i edukacyjną w skali kraju w obszarze zdrowia matek oraz medycyny ratunkowej, promując skalowalne rozwiązania oparte na danych, które wspierają zdrowie społeczności i poprawę opieki położniczej.
W tym artykule przedstawiamy najważniejsze wnioski z webinaru. Dowiesz się, jak symulacja pomaga ratownikom medycznym rozwijać kompetencje niezbędne w opiece położniczej, zwiększać pewność działania podczas porodów pozaszpitalnych oraz wspierać bezpieczeństwo matki i dziecka.
Rosnąca rola ratownictwa medycznego we współczesnej opiece położniczej
„Obecnie obserwujemy istotne zmiany w ochronie zdrowia, w ramach których zamykane są oddziały położnicze i porodowe” – wyjaśnia Elizabeth Travis, DHSc, NRP. „Matki nie zawsze czują się dziś tak komfortowo, powierzając opiekę nad swoimi dziećmi systemowi ochrony zdrowia, jak miało to miejsce wcześniej, lub napotykają trudności utrudniające dostęp do takiej opieki”.
„Występuje po prostu duża luka w dostępności opieki” – kontynuuje. „A kto jest wzywany, by ją wypełnić, gdy na miejscu nie ma położnej? My. Ratownicy medyczni.” Dodaje również: „Takich wezwań będzie coraz więcej, ponieważ obserwujemy coraz większe ograniczenia w rzeczywistej dostępności opieki położniczej”.
„To właśnie wy stanowicie ogniwo pośrednie” – mówi. „Niezależnie od tego, czy jesteście wolontariuszami, czy zawodowymi ratownikami medycznymi, to wy zapewniacie opiekę”.
„Potrafimy zrobić więcej i jesteśmy na to gotowi”
Dotychczas szkolenia przygotowujące personel ratownictwa medycznego do opieki położniczej były ograniczone i często pozbawione praktycznego kontekstu. „To sytuacje występujące rzadko, ale wymagające szybkiego i właściwego działania. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby je ćwiczyć” – podkreśla dr Elizabeth Travis.
Brak skutecznego przygotowania sprawił, że wielu ratowników odczuwa niepewność w sytuacjach położniczych. „Z moich badań wynika, że właśnie tutaj tkwi jeden z kluczowych problemów” – mówi dr Travis. „Ratownicy powtarzali mi: »Chcielibyśmy to robić, ale podchodzimy do takich sytuacji z obawą, ponieważ nie zostaliśmy do nich odpowiednio przygotowani”.
Obecne programy szkoleniowe często nie odzwierciedlają realiów, z jakimi ratownicy spotykają się w terenie. Przykładowo wielu z nich podczas szkolenia obserwuje jedynie cesarskie cięcia wykonywane w warunkach szpitalnych. Takie kontrolowane środowisko nie przygotowuje jednak do prowadzenia porodu fizjologicznego ani do postępowania podczas nagłego porodu w nieprzewidywalnych warunkach pozaszpitalnych.
„Uważam, że takie podejście nie służy ratownictwu medycznemu, ponieważ jesteśmy gotowi robić więcej. Widzieliśmy to już w przypadku nagłego zatrzymania krążenia. Widzieliśmy to również w opiece nad pacjentami urazowymi. Potrafimy zrobić więcej, jednak musimy zostać do tego odpowiednio przygotowani.”
– Elizabeth Travis, DHSc, NRP
Laerdal Medical
Budowanie kompetencji dzięki realistycznym ćwiczeniom symulacyjnym
Obie ekspertki zgodnie podkreślały, że szkolenia oparte na symulacji osadzonej w rzeczywistym kontekście mają kluczowe znaczenie dla rozwijania kompetencji personelu medycznego.
„Nie wystarczy prezentacja w PowerPoincie. Potrzebne jest praktyczne działanie. Potrzebna jest symulacja. Uczestnicy muszą usłyszeć, co mówi rodząca kobieta i doświadczyć całego zamieszania towarzyszącego takiej sytuacji. Gdy możemy zapewnić naukę opartą na dowodach z wykorzystaniem praktycznej symulacji angażującej wszystkie zmysły, uczestnicy zdobywają znacznie większe kompetencje i pewność działania.”
– Melissa Lawlor, CNM, FNP, EMT
Midwives Untethered
Symulacja pomaga rozwijać kompetencje, umożliwiając ratownikom doskonalenie umiejętności między innymi w zakresie:
- Postępowania w złożonych sytuacjach porodowych. Ratownicy muszą potrafić radzić sobie z powikłaniami, które w warunkach szpitalnych często rozwiązywane są operacyjnie, takimi jak poród pośladkowy. „W ratownictwie medycznym nie mamy takiego komfortu” – zwraca uwagę dr Travis. „Jeśli dziecko ułożone jest pośladkowo, poród i tak się odbędzie, dlatego trzeba wiedzieć, jak prawidłowo postępować w takiej sytuacji.”
- Przyjmowania porodów w różnych pozycjach. Rozwijanie kompetencji wymaga wyjścia poza tradycyjną pozycję leżącą na plecach, która jest dla rodzącej mniej korzystna. Ratownicy mogą ćwiczyć prowadzenie porodu, gdy kobieta rodzi na stojąco lub na czworakach, wykorzystując siłę grawitacji, aby ułatwić przebieg porodu.
- Znajomości sprzętu. Melissa zwraca uwagę, że podczas porodów domowych wiele położnych korzysta z układu T-Piece do resuscytacji noworodka. „Resuscytacja noworodka z użyciem T-Piece jest łatwiejsza, ponieważ pozwala na łagodniejsze rozprężanie płuc” – wyjaśnia. „Uczymy tego również ratowników medycznych, aby byli zaznajomieni z tym sprzętem, gdy pojawią się na miejscu zdarzenia.”
Kompetencje komunikacyjne: „Skup się na mamie”
Ekspertki zgodnie podkreślały, że w sytuacjach związanych z porodem komunikacja powinna koncentrować się przede wszystkim na matce, a nie wyłącznie na komunikacji w zespole. W przeciwieństwie do urazów czy nagłego zatrzymania krążenia, gdzie pacjent nie zawsze komunikuje się z personelem medycznym, podczas porodu sytuacja wygląda inaczej.
„Musimy ponownie skupić uwagę na mamie i dziecku” – podkreśla dr Travis
Jak skutecznie prowadzić ćwiczenia symulacyjne
Ekspertki wskazały kilka kluczowych zasad, które pomagają zwiększyć skuteczność ćwiczeń symulacyjnych:
Uwzględniaj rzeczywisty kontekst zdarzeń. Ćwiczenia powinny odchodzić od typowo szpitalnego środowiska i odzwierciedlać realia pracy w terenie. „Przestańcie ćwiczyć wyłącznie w warunkach, w których sami byliście szkoleni, czyli w szpitalu. Zacznijcie ćwiczyć w łazienkach, samochodach i podobnych miejscach. Nawet niewielkie zmiany mogą zrobić dużą różnicę” – radzi dr Travis.
Wskazówka Laerdal: Warto rozważyć nagrywanie ćwiczeń symulacyjnych przy użyciu przenośnego systemu rejestracji przeznaczonego do symulacji in situ, takiego jak SimCapture Mobile App. Analiza nagrania podczas omówienia pozwala ratownikom spojrzeć na swoje działania z innej perspektywy, stwarzając cenne możliwości do refleksji i doskonalenia praktyki.
Dąż do realizmu, także w trudnych i chaotycznych sytuacjach. „Podczas naszych ćwiczeń uczestnicy mierzą się z porodami w wannie, porodami odbywającymi się w ciasnych pomieszczeniach, masywnymi krwotokami czy dystocją barkową połączoną z problemami oddechowymi noworodka. Wszystko to odbywa się przy hałasie i zamieszaniu typowym dla prawdziwych zdarzeń. Właśnie tak powinniśmy szkolić” – mówi Melissa.
Wskazówka Laerdal: Realizm ćwiczeń można zwiększyć dzięki symulatorom porodu, takim jak MamaAnne. Od realistycznych skurczów po postępowanie w przypadku krwotoku poporodowego, ten zaawansowany symulator pozwala odtworzyć scenariusze bliskie rzeczywistości. Jeśli dysponujesz mniejszym budżetem, MamaBirthie umożliwia ćwiczenie podstawowych manewrów porodowych oraz rozwijanie umiejętności komunikacji z rodzącą.
Ćwicz regularnie. „To kwestia powtarzania i praktyki” – podkreśla Melissa. „Jest podobnie jak w przypadku RKO. Im częściej ćwiczymy dane działania, tym bardziej stają się one naturalną reakcją.”
Wskazówka Laerdal: Kompetencje rozwijają się dzięki regularnym ćwiczeniom i ocenie postępów. System zarządzania symulacją, taki jak SimCapture dla ratownictwa medycznego, pomaga gromadzić, monitorować i analizować dane wspierające planowanie działań naprawczych i dalszego doskonalenia umiejętności.
3 niewielkie zmiany, które mogą przynieść duże korzyści
Dr Travis i Melissa wskazały kilka praktycznych rozwiązań, które mogą zostać wdrożone przez zespoły ratownictwa medycznego. Uwzględnienie ich w scenariuszach symulacyjnych pomaga zapewnić częste, krótkie ćwiczenia, dzięki którym ratownicy zyskują większą pewność działania.
- ✓Kontakt „skóra do skóry”. Bezpośrednio po porodzie połóż noworodka na nagiej klatce piersiowej matki. „Miejsce dziecka jest przy mamie” – podkreśla Melissa. Taki kontakt w naturalny sposób pomaga regulować temperaturę ciała, pracę serca, oddech oraz układ nerwowy zarówno matki, jak i noworodka. Następnie należy przykryć ich ciepłym kocem. Pozwala to ograniczyć problem wychłodzenia noworodków, z którym ratownicy spotykają się stosunkowo często.
- ✓Opóźnione odpępnienie. Zaczekaj z zaciśnięciem pępowiny, aż przestanie tętnić lub stanie się całkowicie biała. Około jedna trzecia objętości krwi noworodka znajduje się jeszcze w łożysku. Odczekanie przed przecięciem pępowiny umożliwia pełne przekazanie tej krwi dziecku, co przynosi korzyści zdrowotne noworodkowi.
- ✓Różne pozycje porodowe. Wspieraj rodzące również w pozycjach innych niż leżenie na plecach. Pozycje takie jak stanie czy klęk podparty wykorzystują siłę grawitacji, mogą zmniejszać ryzyko urazów tkanek, ułatwiać przebieg porodu oraz ograniczać odczuwanie bólu. Ratownicy medyczni powinni być przygotowani do bezpiecznego przyjmowania porodów również w takich pozycjach.
Kluczowe wnioski
1.
Ze względu na coraz większe ograniczenia w dostępie do opieki położniczej ratownicy coraz częściej przejmują odpowiedzialność za opiekę nad kobietami rodzącymi poza szpitalem. W tej sytuacji kompetencje w zakresie postępowania w przypadkach położniczych stają się ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
2.
Realistyczne ćwiczenia symulacyjne osadzone w rzeczywistym kontekście pracy ratownika, zamiast samej obserwacji procedur szpitalnych, pomagają budować kompetencje i pewność działania niezbędne podczas rzadkich, ale wymagających szybkiej reakcji sytuacji położniczych.
3.
Skuteczne ćwiczenia symulacyjne z zakresu opieki położniczej powinny rozwijać zarówno umiejętności techniczne, jak i komunikację skoncentrowaną na potrzebach rodzącej kobiety, przygotowując ratowników medycznych do zapewnienia bezpiecznej i wspierającej opieki w nieprzewidywalnych warunkach.
Może Ci się również spodobać...
MamaAnne zapewnia najwyższy poziom szkolenia z zakresu krytycznych stanów położniczych, przyczyniając się do poprawy...
MamaAnne zapewnia najwyższy poziom szkolenia z zakresu krytycznych stanów położniczych, przyczyniając się do poprawy wskaźników przeżycia matek.
